Logopedia

Rozwój mowy

0-1 okres melodii
okres przygotowawczy do rozwoju mowy poprzez krzyk, gruchanie (2-3 m.ż), gaworzenie ( pojawia się około 6 m. ż. – wielokrotne powtarzanie sylab: ma, ba, ta) i echolalię (powtarzanie prostych słów zasłyszanych i własnych – np. mama, baba – słowom przypisane jest znaczenie).

1-2 okres wyrazu
Dziecko, wraz z coraz większymi możliwościami poznawania (umie chodzić, lepsza koordynacja ruchów), zaczyna lepiej rozumieć mowę otoczenia – wyrazy, zwroty, proste zdania – i reaguje na nie. Odpowiada lub pokazuje rączką, czy podaje rzecz, o którą prosimy. Wypowiada samogłoski ustne (a,o,e,u,y,i) i doskonali wymowę spółgłosek: m, p, b, t, d, n, k, ś, ć. Wymowa trudniejszych wyrazów jest uproszczona, często dziecko mówi tylko pierwsze lub ostatnie sylaby tych słów.

2-3 okres zdania
Mowa nadal jest doskonalona, dziecko nie potrafi jeszcze prawidłowo wyartykułować wszystkich głosek lecz wie jak powinny one brzmieć (często poprawia dorosłych np. nie siociek tylko siociek – soczek). W mowie występują wszystkie samogłoski (dochodzi ą i ę); spółgłoski wargowe: m, p, b i ich zmiękczenia: mi, pi, bi; spółgłoski wargowo-zębowe: w, f oraz wi i fi; spółgłoski środkowojęzykowe: ś, ź, ć, dź, ń, ki, gi; spółgłoski tylnojęzykowe: k, g, ch; spółgłoski przedniojęzykowo-dziąsłowe: l. Dziecko zaczyna posługiwać się prostymi zdaniami złożonymi z 2 -3 wyrazów (np. mama daj).

3-7 okres swoistej mowy dziecięcej
Mowa nadal jest doskonalona, rozwijają się możliwości artykulacyjne, zwiększa się zasób znanych i używanych słów i umiejętność budowania coraz dłuższych zdań. Dzieci często jeszcze skracają dłuższe wyrazy lub przestawiają sylaby (np. kordła zamiast kołdra). Charakterystyczne dla tego wieku jest tworzenie neologizmów
(np. prasowaczka zamiast żelazka). W wieku 3 lat w mowie dziecka powinny występować już wszystkie powyżej wymienione głoski. U 4-latka powinny wystąpić dodatkowo głoski syczące: s, z, c, dz; u 5-latka powinny pojawić się głoski szumiące: sz, ż, cz, dż; a w 6 roku życia głoska r.

To są normy rozwojowe, jednak przebieg rozwoju mowy, u każdego dziecka, może przebiegać trochę inaczej – znaczące odstępstwa są wskazaniem do konsultacji z logopedą!

mgr Ewa Pawlikowska